Między pamięcią a produktem: turystyka sentymentalna na Górnym Śląsku

Natalia Tomczewska-Popowycz

Abstrakt


Turystyka sentymentalna, nazywana także turystyką korzeni lub Heimattourismus, jest ważnym segmentem ruchu turystycznego w Europie Środkowej. Artykuł przedstawia koncepcję produktu turystycznego skierowanego do turystów sentymentalnych z Niemiec odwiedzających Górny Śląsk — region o skomplikowanej historii i wielokulturowym dziedzictwie. Na podstawie analizy dokumentów strategicznych, materiałów promocyjnych oraz niemieckojęzycznych źródeł zaproponowano segmentację tej grupy na cztery główne typy: pierwsze pokolenie wypędzonych, drugie pokolenie rodzinne, poszukiwaczy genealogicznych oraz grupy o tożsamości etnicznej. Macierz segmentacji uwzględnia cztery wymiary: nostalgię, tożsamość, wzbogacenie kulturowe i wygodę. Wyniki podkreślają znaczenie łączenia zasobów dziedzictwa z narracjami pamięci, komfortem i praktycznymi potrzebami różnych grup. Artykuł wskazuje, że dobrze zaprojektowany produkt turystyki sentymentalnej może sprzyjać dialogowi, zachowaniu pamięci i budowaniu tożsamości transgranicznej.

Słowa kluczowe


turystyka sentymentalna; Heimattourismus; Górny Śląsk; segmentacja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baraniecki, L. (2001) ‘Politics and Tourism : Sentimental Tourism ’ Development in East-Central Europe’, Geographica Slovenica, 34(1), pp. 105–113

Bechtel, D. (2016) ‘Remembrance Tourism in Former Multicultural Galicia: The Revival of the Polish-Ukrainian Borderlands’, Tourism and Hospitality Research, 16(3), pp. 206–222. doi: 10.1177/1467358415620464

Corsale, A. and Vuytsyk, O. (2015) ‘Jewish heritage tourism between memories and strategies. Different approaches from Lviv, Ukraine’, Current Issues in Tourism. Taylor & Francis, 21(5), pp. 583–598. doi: 10.1080/13683500.2015.1103210

Desai, A. (2019) ‘Indian South Africans: (be)-longing and the post-apartheid search for roots and the imagined family’, Diaspora Studies. Routledge, 12(1), pp. 1–13. doi: 10.1080/09739572.2018.1538685

Dzhaman, Y. (2016) ‘Ethnic Tourism: the Problem of Conceptual Terminology and Methodical Approaches To Social-Geographic Studies’, Этнический Туризм: К Проблеме Понятийной Терминологии И Методи-Ческих Подходов Общественно-Географического Исследования, 20(1), pp. 143–148

Godis, N. and Nilsson, J. H. (2016) ‘Memory tourism in a contested landscape : exploring identity discourses in Lviv , Ukraine’, Current Issues in Tourism, 21(15), pp. 1690–1709. doi: 10.1080/13683500.2016.1216529

Hogan, J. (2019) Roots Quest: Inside America’s Genealogy Boom. London: Rowman & Littlefield

Huang, W.-J., Chen., C.-C. and Chen, C. C. (2021) ‘Influence of transnational leisure on diaspora tourism among contemporary migrants’, Journal of Travel Research, 60, pp. 603–617. doi: 10.1177/0047287520922315

Kelner, S. (2010) Tours That Bind: Diaspora, Pilgrimage, and Israeli Birthright Tourism, Tours That Bind: Diaspora, Pilgrimage, and Israeli Birthright Tourism. New York: New York University Press. doi: 10.1177/0094306110404515u

Kijonka, J. (2019) ‘Konteksty i motywy powojennych migracji z Górnego Śląska do RFN oraz przemiany świadomości aussiedlerów z Polski’, Przegląd Zachodni, pp. 141–162

King, B. (1994) ‘What is Ethnic Tourism? An Australian Perspective’, Tourism Management, 15(3), pp. 173–176. doi: 10.1016/0261-5177(94)90101-5

King, R., Christou, A. and Teerling, J. (2011) ‘“We took a bath with the chickens”: Memories of childhood visits to the homeland by second-generation Greek and Greek Cypriot “returnees”’, Global Networks, 11(1), pp. 1–23. doi: 10.1111/j.1471-0374.2010.00304.x

Kuchowicz, K. (2017) ‘Recht auf Heimat. Literackie echa górnośląskiej turystyki ojczyźnianej’, Konteksty Kultury. Uniwersytet Jagiellonski - Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, (2017/14), pp. 70–83. doi: 10.4467/23531991kk.17.005.7270

Lev, A. and Mittelberg, D. (2008) ‘Between Authenticity and Ethnicity : Heritage Tourism and Re- Between Authenticity and Ethnicity : Heritage Tourism and Re-ethnification Among Diaspora Jewish Youth’, Journal of Heritage Tourism, 3(912280237), pp. 79–103. doi: 10.2167/jht027.0

Marschall, S. (2012) ‘“Personal memory tourism” and a wider exploration of the tourism-memory nexus’, Journal of Tourism and Cultural Change, 10(4), pp. 321–335. doi: 10.1080/14766825.2012.742094

Marschall, S. (2015a) ‘“Homesick tourism”: Memory, Identity and (Be)longing’, Current Issues in Tourism, 18(9), pp. 876–892. doi: 10.1080/13683500.2014.920773

Marschall, S. (2015b) ‘“Travelling down memory lane”: personal memory as a generator of tourism’, Tourism Geographies. Taylor & Francis, 17(1), pp. 36–53. doi: 10.1080/14616688.2014.925963

Marschall, S. (2016) ‘The role of tourism in the production of cultural memory: The case of “Homesick Tourism” in Poland’, Memory Studies, 9(2), pp. 187–202. doi: 10.1177/1750698015591871

Marschall, S. (2017a) ‘Migrants on Home Visits : Memory , Identity and a Shifting Sense of Self’, 222(January), pp. 214–222. doi: 10.1002/jtr

Marschall, S. (2017b) ‘Transnational migrant home visits as identity practice: The case of African migrants in South Africa’, Annals of Tourism Research. Elsevier Ltd, 63, pp. 140–150. doi: 10.1016/j.annals.2017.01.011

Mayer, M. et al. (2019) ‘Barrier Effects of the Polish-German Border on Tourism and Recreation: The Case of Protected Areas. An Introduction’, in Cross-Border Tourism in Protected Areas: Potentials, Pitfalls and Perspectives, pp. 1–17

Mehtälä, A. (2015) ‘Genealogical Tourism Services in Finland’. Available at: https://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/99118/Mehtala_Anna.pdf?sequence=1 (Accessed: 27 August 2019)

Morales, R. G. R. et al. (2009) ‘The Impact of Nostalgia Tourism and Family Remittances in the Development of a Rural Oaxacan Community’, Migración y desarrollo, pp. 67–86

Motyka, M. (2016) ‘Turystyka etniczna a turystyka sentymentalna’, Przestrzeń społeczna, 1(11), pp. 1–22

Murdy, S., Alexander, M. and Bryce, D. (2018) ‘What Pulls Ancestral Tourists “Home”? An Analysis of Ancestral Tourist Motivations’, Tourism Management. Elsevier Ltd, 64, pp. 13–19. doi: 10.1016/j.tourman.2017.07.011

Otoo, F. E., Kim, S. S. and Stylidis, D. (2021) ‘Diaspora tourists’ emotional experience’, International Journal of Tourism Research, 23(6), pp. 1042–1058

Plichta, P. et al. (2025) ‘Pytanie 110: Jakie tematy warto podejmować w ramach t/Turystyki k/Kulturowej?’, Turystyka Kulturowa, 134(1/25), pp. 295–315

Prinke, R. T. (2009) ‘Genealogical Tourism - An Overlooked Niche’, Tusystyka Kulturowa, 6(1), pp. 3–11

Ryan, L. et al. (2009) ‘Family strategies and transnational migration: Recent polish migrants in London’, Journal of Ethnic and Migration Studies, 35(1), pp. 61–77. doi: 10.1080/13691830802489176

Timothy, D. J. and Coles, T. (2004) ‘Tourism and diasporas: current issues and future opportunities’, in Tourism, Diasporas and Space, pp. 291–297

Tomczewska-Popowycz, N. (2016) ‘On the definition of sentimental and ethnic tourism’, Folia Turistica, 40, pp. 47–69

Tomczewska-Popowycz, N. (2017) ‘Problemy wykorzystania potencjału turystycznego Kresów Wschodnich na Ukrainie na przykładzie obwodu Tarnopolskiego’, Turystyka Kulturowa, 2, pp. 141–160

Tomczewska-Popowycz, N. (2024) Turystyka sentymentalna Polaków do Ukrainy Zachodniej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. doi: 10.31261/pn.4194

Tomczewska-Popowycz, N. N. and Huang, W.-J. J. (2023) ‘Sentimental tourism to a lost land: age and roots diversification’, Tourism Review, 78(4), pp. 1116–1132. doi: 10.1108/TR-07-2022-0317

Tomczewska-Popowycz, N. and Taras, V. (2022) ‘The many names of “Roots tourism”: An integrative review of the terminology’, Journal of Hospitality and Tourism Management. Elsevier Ltd, 50(February), pp. 245–258. doi: 10.1016/j.jhtm.2022.02.016.




DOI: http://dx.doi.org/10.62875/tk.v3i136.1561

Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2025 Natalia Tomczewska-Popowycz

Instytucja sprawcza:

Instytut Sportu, Turystyki i Żywienia Uniwersytetu Zielonogórskiego

      

Logo UZ / Biuro Promocji

 
 
 
 
 
 

Bazy czasopism

Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2025. ISSN 1689-4642