Dostępność turystyczna grodzisk wczesnośredniowiecznych w Karpatach Polskich
Abstrakt
Artykuł podejmuje temat wyznaczania regionów turystycznych na podstawie lokalizacji grodzisk wczesnośredniowiecznych w Karpatach, obejmując obszar od Cieszyna po Przemyśl. Publikacja koncentruje się na analizie dostępności poszczególnych stanowisk archeologicznych, uwzględniając ich odległość od przystanków komunikacyjnych, zabudowy miejskiej, muzeów oraz hoteli znajdujących się w najbliższej okolicy. Celem badań jest utworzenie spójnej bazy danych grodzisk, z uwzględnieniem ich powiązań z lokalną infrastrukturą. Na podstawie zgromadzonych danych zaproponowano podział Karpat Polskich na odpowiednie „regiony” turystyczne. Analiza wykazała istnienie blisko 50 grodzisk potwierdzonych metodami (geo)archeologicznymi, na podstawie których wytyczono 9 okołogrodziskowych regionów turystycznych. Publikacja wnosi istotny wkład w ocenę zalet i wad obecnego ruchu turystycznego na badanym obszarze, wskazując potencjalne kierunki jego rozwoju.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Brzozowska A., 2015, Park archeologiczny jako element przestrzeni miejskiej na przykładzie Parku Archeologicznego Nea Pafos na Cyprze, “Architectus”, 3(43), s. 63-74
Czajkowski S., 2014, Waloryzacja potencjału turystyczno-kulturowego Szlaku Orlich Gniazd, “Turystyka Kulturowa”, 1, s. 78-100
Dmytrowski P., Kicińska A., 2011, Waloryzacja geoturystyczna obiektów przyrody nieożywionej i jej znaczenie w perspektywie rozwoju geoparków. “Problemy Ekologii Krajobrazu”, 29, s. 11-20
Falkowski J., 2016, Koncepcja typologii i regionalizacji turystyczno rekreacyjnej w ujęciu krajowym (Polska) i globalnym (Świat). “GEOGRAPHY AND TOURISM”, Vol. 4, No. 1, s. 7-21
Gálicz, I.V.; Magda, R.; Dávid, L.D., 2024, Archaeological Parks in the Service of Tourism—A Comparative Analysis of Hungarian and Western-European Archaeological Parks. “Sustainability”, 16, 3313
Gancarski J., 2006, Wczesne średniowiecze w Karpatach Polskich. Wyd. Ruthenus, Krosno
Ginalski J., Kotowicz P.N. 2019. Gród u „wrót węgierskich” – staro- ruski Sanok i jego najbliższe zaplecze. [w:] A. Janeczek, M. Parczewski, M. Dzik (red.), Pogranicza w polskich badaniach mediewistycznych. Materiały V Kongresu Mediewistów Polskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego. Rzeszów, s. 123–148
Kaczmarek K., 2010, Turystyka archeologiczna. “Turystyka Kulturowa”, 1, s. 4-13
Kobyliński Z., 2019, Od archeologii osadnictwa do biografii krajobrazu: archeologia polska wobec współczesnych perspektyw badań relacji między człowiekiem a środowiskiem w przeszłości, “Przegląd Archeologiczny” 67, s. 9- 30
Konstantinovski Puntos C., Luc M., 2022, Space-Time Analysis of Strongholds in the Southern Section of the Polish-Ruthenian Borderland with Particular Emphasis on Carpathian Centers, Research Using GIS Tools, “Geoinformatica Polonica”, Vol. 21, s. 95-104
Konstantinovski Puntos C., 2024. W tyglu słowiańskich mitów wczesnośredniowiecznych – żmij i jego grody. [w:] Aneta Płaza Stępień (red.), Monografia Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydawnictwo “Sub Lupa”, Kraków, s. 45 – 68
Konstantinovski Puntos C., Mikrut S., 2025, Typology of hillforts according to their functions in the Polish Carpathians and their foreland, in the Early Medieval state of the first Piast dynasty – research using the latest geoinformatic tools. “Geomatics, Landmanagement and Landscape”, (1). https://doi.org/10.15576/GLL/200755
Konstantinovski Puntos C., 2024., Problematyka potencjalnej lokalizacji karpackich grodzisk wczesnośredniowiecznych w oparciu o modelowanie GIS, “Roczniki Geomatyki”, t. XXII, 1(101), s. 11-40
Klehm C., Williamson M.D., Bement L.C., Bethke B., 2024, Remote, Rugged Field Scenarios for Archaeology and the Field Sciences: Object Avoidance and 3D Flight Planning with sUAS Photogrammetry. “Remote Sensing” 16, 1418
Krąpiec M., Poleski J., 1996, Dwa grodziska wczesnośredniowieczne w Zawadzie Lanckorońskiej i Naszacowicach - datowanie metodą archeologiczną i dendrochronologiczną, “Przegląd Archeologiczny”, Vol. 44, s. 117-137
Kruczek Z., 2013, Skansen archeologiczny „Karpacka Troja” – kreacja nowej atrakcji turystycznej i ocena jej jakości, “Kultura i turystyka miejsce spotkań”, s. 1-13
Marszałek J., 1993, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wyd. Stanisław Kryciński, Warszawa
Mikos von Rohrscheidt A. M., 2008, Turystyka Kulturowa - wokół definicji, “Turystyka Kulturowa” nr 1, s. 4-21
Mikos von Rohrscheidt A., 2009, Polskie szlaki turystyczno-kulturowe: kryteria i zasady waloryzacji potencjału, “Turystyka Kulturowa”, 4, 4-28
Mikos von Rohrscheidt A. M., 2010, Regionalne szlaki tematyczne. Idea, potencjał, organizacja, Proksenia, Kraków
Poleski J., 2004, Wczesnośredniowieczne grody w dorzeczu Dunajca, IA.UJ Księgarnia Akademicka, Kraków
Stasiak A., 2006, Produkt turystyczny - szlak, “Turystyka i Hotelarstwo” 10, s. 9-40
Śpiewla Ł., 2019, Wybrane grodziska wczesnośredniowieczne, a kwestia turystyki na terenie województwa podkarpackiego, “Raport”, 14, s. 83-99
Malim T., Nash G., 2020, Old Oswestry Hillfort and Its Landscape: Ancient Past, Uncertain Future, Archaeopress Archaeology, Oxford, s. 1-7
Xi Y., Liu T., Chen S., Zhang X., Qu S., Dong Y., 2024, A Study of the Spatial–Temporal Development Patterns and Influencing Factors of China’s National Archaeological Site Parks. “Sustainability”, 16, 3397
Śpiewla Ł., 2019, Wybrane grodziska wczesnośredniowieczne, a kwestia turystyki na terenie województwa podkarpackiego, Studia i Materiały, “Raport” 14, s. 83-99
Werczyński, D., 2012, Wybrane atrakcje archeoturystyczne w Polsce. Rozwój Regionalny I Polityka Regionalna, (20), s. 53–72. https://doi.org/10.14746/rrpr.2012.20.06
Chojnacka-Ożga L., Ożga W., 2023, Wykorzystanie potencjału turystycznego Szlaku Piastowskiego – wybrane aspekty. “Turystyka I Rozwój Regionalny”, (19), s. 73–82. https://doi.org/10.22630/TIRR.2023.19.7
Zyglewski Z., 2015, Miejsce archeoturystyki w działalności "Parku Kulturowego Wietrzychowice" [w:] A. Głowacka-Penczyńska, J. Woźny, J. Żychlińska (red.) Archeoturystyka w regionie : region w archeoturystyce, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, s. 91-111
Lisowska E., Jaworski K., 2021, 8th-10th century hillforts in the Sudetes – exploring current state of research and observations, towards new horizons. “Acta Archaeologica Carpathica”, 2021, s. 335-386. doi: https://doi.org/10.4467/00015229AAC.21.012.15353
Sannazzaro A., Del Lungo S., Potenza M. R., Gizzi F. T., 2025, Revitalizing Inner Areas Through Thematic Cultural Routes and Multifaceted Tourism Experiences. “Sustainability”, 17(10), 4701. https://doi.org/10.3390/su17104701
Krueger M., 2012, Śródziemnomorska turystyka archeologiczna - między ekskluzywnością a masowością, “Turystyka Kulturowa” 5/2012, s. 5-21
Geoportal Krajowy: www.geoportal.gov.pl/ [dostęp: 12.06.2025]
OSM: www.openstreetmap.org/ [dostęp: 12.06.2025]
Zabytek: www.zabytek.pl/ [dostęp: 12.06.2025]
DOI: http://dx.doi.org/10.62875/tk.v4i137.1574
Odniesienia
- Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.
Copyright (c) 2026 Cyryl Konstantinovski Puntos
Instytucja sprawcza:
Instytut Sportu, Turystyki i Żywienia Uniwersytetu Zielonogórskiego
Bazy czasopism
Copyright © Turystyka Kulturowa 2008-2025. ISSN 1689-4642