Gnieźnieńskie Forum Ekspertów Turystyki Kulturowej Pytanie 113: Jak wykorzystywać potencjał turystyki kulturowej jako soft power w dyplomacji kulturalnej?
Abstrakt
Zainteresowanie dziedzictwem kulturowym i szeroko rozumianymi formami kultury przejawia się na wielu płaszczyznach. Z pewnością jedną z tych ważniejszych są stosunki międzynarodowe nawiązywane, prowadzone i podtrzymywane dzięki dyplomacji. Wysiłki dyplomatów zawodowych mogą i powinny być wspierane przez inne podmioty należące do sektora publicznego, prywatnego w ramach dyplomacji kulturalnej. Oznacza ona działania oparte na wymianie idei, wartości, tradycji i innych aspektów kultury lub tożsamości w celu wzmocnienia relacji, zacieśnienia współpracy społeczno-kulturalnej, promowania m.in. interesów narodowych (por. Institute for Cultural Diplomacy 2025).
Mając na uwadze potencjał turystyki kulturowej jako narzędzia przyciągania a nie przymusu, można wpisać i traktować ją jako narzędzie soft power. Liczne przykłady świadczą o skuteczności konsekwentnie prowadzonych działań w tym względzie. Proponujemy zatem zarówno osobom profesjonalnie zajmującym się zagadnieniami dyplomacji kulturalnej, naukowcom, jak i przedstawicielom branży turystycznej, pracownikom instytucji kultury namysł i dyskusję wokół pytania: Jak wykorzystywać potencjał turystyki kulturowej jako soft power w dyplomacji kulturalnej?
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Acuto M., 2013, Global cities, governance and diplomacy: the urban link, Routledge, Abingdon, Oxon
Bendix R., 2009, Heritage between economy and politics: An assessment from the perspective of cultural anthropology, [w:] L. Smith, N. Akagawa (eds.), Intangible heritage, Routledge, London, s. 253-269
Cummings M. C. 2003, Cultural diplomacy and the United States government: A survey, Center for Arts and Culture, Washington
Cynalewska-Kuczma P., 2004, Architektura cerkiewna Królestwa Polskiego narzędziem integracji z Imperium Rosyjskim, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań, Seria: Historia sztuki nr 28
Dąbrowski A., Dutka G., Dzięglewski M., Gońda M., Guzik A., Marzęcki R., Rojek-Adamek P., 2024a, Praktyki podmiotów działających w kraju na rzecz promocji kultury polskiej za granicą, Wydawnictwo Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, Kraków
Dąbrowski A., Dutka G., Dzięglewski M., Gońda M., Guzik A., Marzęcki R., Rojek-Adamek P., 2024b, Promocja kultury polskiej w Berlinie, Londynie i Nowym Jorku, Wydawnictwo Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, Kraków
Dąbrowski A., Dzięglewski M., Gońda M., Guzik A., Marzęcki R., Rojek-Adamek P., 2024c, Wydarzenia i inicjatywy promujące kulturę polską za granicą. Studia przypadków, Wydawnictwo Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, Kraków, [online:] https://polca.uken.krakow.pl/wp-content/uploads/2024/01/Studia-przypadkow_finalne.pdf
Dzięglewski M., Guzik A., Juza M., 2017a, Digitalizacja dziedzictwa kulturowego w Polsce – repozytoria cyfrowe jako potencjalne źródło dostępu do zasobów kulturowych, „Studia Humanistyczne AGH”, t. 16, nr 2, s. 89-105
Dzięglewski M., Guzik A., Juza M., 2017b, Digitalized Heritage in European Union and Poland: Policies, Strategies and On-line Practices, [w:] S. S. Berg, E. Fiedler (eds.), Cultural Heritage: Perspectives, Challenges and Future Directions, Nova Science Publishers, New York, s. 1-38
Gaweł Ł., 2016, Zarządzanie obiektami UNESCO, [w:] Wyzwania turystyki kulturowej w Malborku, red. J. Hochleitner, Muzeum Zamkowe w Malborku, Malbork, s. 43-53
Hereźniak M., 2011, Marka narodowa Jak skutecznie budować wizerunek i reputację kraju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
Holt D., 2004, How Brands Becomes Icons, Harvard Business Review Press, Brighton, Massachusetts
Kasprzak K., Raszka B., 2022a, Ochrona przestrzeni parków krajobrazowych – teoria i praktyka, [w:] Zarządcze i ekonomiczne zagadnienia działalności parków krajobrazowych w Polsce, red. J. Sikora, K. Zimniewicz, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra, s. 91-118
Kasprzak K., Raszka B., 2022b, Parki krajobrazowe w ocenie Najwyższej Izby Kontroli, [w:] Zarządcze i ekonomiczne zagadnienia działalności parków krajobrazowych w Polsce, red. J. Sikora, K. Zimniewicz, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra, s. 139-154
KBF, 2024, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Materiały programowe Festiwalu Miłosza
KBF, 2025, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Bilety na Festiwal Conrada: materiały programowe
KMLU, 2023, Kraków Miasta Literatury UNESCO, Podsumowanie kampanii Czytaj PL
Leonard M., 2002, Public diplomacy, Foreign Policy Centre, London
Melissen J. (ed.), 2005, The new public diplomacy, Palgrave Macmillan, Houndmills, Basingstoke, Hampshire
Mikos von Rohrscheidt A., 2016, Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy, wyd. 3, KulTour.pl, Poznań
Milano C., Cheer J. M., Novelli M., 2019, Overtourism: Excesses, discontents and measures in travel and tourism, CABI Publishing, Wallingford, Oxfordshire, UK
MSZ, 2013, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Zasady komunikacji marki Polska, Załącznik do Uchwały Nr 21 Rady Promocji Polski z dnia 25 października 2013 roku w sprawie przyjęcia „Zasad komunikacji marki POLSKA”
MSZ, 2018, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Marka Polska. Koncepcja, Załącznik do Uchwały Nr 8 Międzyresortowego Zespołu do spraw Promocji Polski za granicą z 27 lutego 2018 r. dotyczącej dokumentu „Marka Polska – koncepcja”
Nye J. S., 2005, Soft power: The means to success in world politics, New York
Nye J. S., 2007, Soft power. Jak osiągnąć sukces w polityce światowej, przeł. J. Zaborowski, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa
Raszka B., Hełdak M., 2023, Implementation of Biosphere Reserves in Poland – Problems of the Polish Law and Nature Legacy, „Sustainbility”, Vol. 5, No. 21, 15305. DOI: https://doi.org/10.3390/su 152115305
Rozporządzenie Prezydenta, 2017, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie uznania za pomnik historii „Tyniec – zespół opactwa benedyktynów”, Dz.U. 2017 poz. 667
Rzegocki A., 2025, Dyplomacja otwarta, czyli jak skutecznie realizować rację stanu, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków
UNESCO, 1972, United Educational, Scientific and Cultural Organization, Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa. kulturalnego i naturalnego, przyjęta w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r. przez Konferencję Generalną Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania. Nauki i Kultury na jej siedemnastej sesji, Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190 i 191
Zukin S., 2010, Naked city: The death and life of authentic urban places, Oxford University Press, Oxford
Źródła internetowe
Barok na Spiszu, [online:] https://baroknaspiszu.pl/, dostęp 15.12.2025
Byatt A., Doeser J., Hannah L., 2019, Cities of Literature: Initiatives, impacts and legacies, British Council, [online:] https://www.britishcouncil.org/sites/default/files/3798_ bc_cities_of_literature_report_aw_sized.pdf, dostęp: 12.12.2025
CCN, 2024, UNESCO Creative Cities Network, Kraków – UNESCO City of Literature, [online:] https://www.unesco.org/en/creative-cities, dostęp: 12.12.2025
Conrad Festival, 2025, O festiwalu, [online:] https://conradfestival.pl/p/10,o-festiwalu, dostęp: 12.12.2025
Gliński M., 2013, Kraków – Miastem Literatury UNESCO, [w:] Culture.pl., 21.10, [online:] https:// culture.pl/pl/artykul/krakow-miastem-literatury-unesco, dostęp: 12.12.2025
KBF, 2021, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Kraków Culture. Kultura na wyciągnięcie ręki, [online:] https://kbf.krakow.pl/biuro_prasowe/krakow-culture-kultura-na-wyciagniecie -reki/, dostęp: 12.12.2025
KBF, 2023, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Strategia działań KBF na lata 2023-2026, [online:] https://kbf.krakow.pl, dostęp: 12.12.2025
KBF, 2025, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Historia, [online:] https://kbf.krakow.pl/ poznaj-nas/historia/, dostęp: 12.12.2025
Kraków Travel, 2025, [online:] https://krakow.travel/, dostęp: 12.12.2025
Miłosz Festiwal, 2025, O festiwalu, [online:] https://miloszfestival.pl/o-festiwalu/, dostęp: 12.12.2025
Turystyka, 2024, Raporty i inne opracowania, [w:] Oficjalny serwis miejski – Turystyka Kraków, 16.05, [online:] https://turystykakrakow.pl/badania-i-analizy/282985,artykul, raporty-i-inne-opracowania.html, dostęp: 12.12.2025
DOI: http://dx.doi.org/10.62875/tk.v4i137.1593
Odniesienia
- Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.
Copyright (c) 2026 Mariusz Dzieglewski
Instytucja sprawcza:
Instytut Sportu, Turystyki i Żywienia Uniwersytetu Zielonogórskiego
Bazy czasopism
Copyright © Turystyka Kulturowa 2008-2025. ISSN 1689-4642