Znaczenie elementów kultury niematerialnej w krajobrazie wsi Doliny Białej Lądeckiej

Jerzy Oleszek

Abstrakt


Elementy małej architektury sakralnej są specyficznym komponentem krajobrazu wsi. Każdy obiekt to efekt konkretnej duchowej potrzeby człowieka. Złożoność intencji budowy wynika z faktu, iż budowle wzniesione były głównie w pierwszej połowie wieku XIX, a tylko kilka w wieku XVIII. Są świadectwem ówczesnej, nie kontynuowanej po roku 1945, rzeczywistości. Interpretacja treści inskrypcji, która realizowana była kontekście ówczesnych realiów, jest podstawą dla rozpoznania potrzeby wzniesienia obiektu i to łącznie z interpretacją jego znaczenia. Obserwuje się proces adopcji obiektów. Dowodem są próby wypełnienia (zdewastowanej lub okradzionej) wnęki kapliczki symbolem religijnym (najczęściej obrazem) pochodzącym z rodzinnych stron emigrantów. Istnieją nieudane próby rekonstrukcji czy też wprowadzania obiektów stylistycznie obcych. Uzyskany efekt to zaburzenie, a nawet i degradacja specyfiki miejscowego, historycznie ukształtowanego krajobrazu. Budowle współczesne posiadają określony ładunek duchowy, ale korelacja z wartością budowli starszych, jest wątpliwa. Proponuje się nowy wskaźnik sakralizacji wsi, którym jest stopień staranności utrzymania tak obiektu jak i terenu przyległego.
Wskazuje się przebieg i ogólną charakterystykę traktu (szlaku), gdzie obiekty małej architektury sakralnej są komponentem miejscowego środowiska kulturowego.


Słowa kluczowe


krajobraz wsi; sacrum; małe budowle sakralne; szlak turystyki kulturowej

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Fitych T., 2009, Boże młyny, krzyże i kapliczki przydrożne na pograniczu kudowsko-nachodzkim, Wydawnictwo Maria, Kudowa Zdrój

Myczkowski Z., 2002, Tożsamość miejsca w krajobrazie strefy podmiejskiej obszaru chronionego, Materiały V Forum Architektury Krajobrazu, Wrocław

Oleszek J., 2009, Wiara jako komponent tożsamości miejsca obszarów wiejskich Sudetów Wschodnich, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego nr 12, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec

Oleszek J., 2010, Potencjał niematerialnej kultury regionalnej obszarów wiejskich Doliny Białej Lądeckiej, Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, t.13, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi PAN, Kraków

Perzyński M., 2004, Cudowne wizerunki, kapliczki i krzyże pokutne w gminie Kłodzko, Wrocławski Dom Wydawniczy, Wrocław

Radecki A., 2006, Aspekt pasyjny pobożności ludowej na przykładzie dawnych i współczesnych kalwarii w archidiecezji wrocławskiej i diecezji świdnickiej, Papieski Fakultet Teologiczny Wrocław

Uchwała Sejmu RP z 22 maja 2009 w sprawie przyjęcia dokumentu „Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009 – 2012 z perspektywą do roku 2016 – Monitor Polski 2009.34.501


Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2015 Jerzy Oleszek


Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2018. ISSN 1689-4642